grondstoffen papier

 

De basisgrondstof voor papier zijn houtvezels, gerecycleerde vezels of een  combinatie van die twee. De laatste jaren zien we ook alternatieve vezels opkomen zoals van hennep en Kenaf (een op bamboe lijkende plant die in Azië voorkomt). Uitgeefproducten (m.u.v. kranten) bestaan voor gemiddeld 90% uit nieuwe houtvezels.

Houtvezels
Houtvezels kunnen afkomstig zijn uit natuurlijke en uit productiebossen. Natuurlijke bossen zijn meer dan hout, ze herbergen complete ecosystemen. Nog altijd worden er in deze bossen jaarlijks miljarden bomen omgehakt voor de papierproductie, met alle gevolgen voor de aanwezige ecosystemen. In productiebossen vind je geen ecosystemen terug, het zijn doorgaans monoculturen die door intensieve bewerking zo snel mogelijk voor productie gereed worden gemaakt (dat gaat overigens niet altijd op uitgesproken milieuvriendelijke wijze).

Houtvrij
Om voor eens en altijd mogelijke misverstanden uit de weg te ruimen: de grondstof voor houtvrij papier is wel degelijk een vezel uit hout. Het betekent echter dat de vezels zodanig behandeld zijn (gekookt met chemicaliën) dat niet meer te zien is dat hout de grondstof was.

Gerecycleerde vezels
Gerecycleerde vezels kunnen afkomstig zijn preconsumer en postconsumer papier. Preconsumer wil zeggen dat de bron papier betreft dat nog niet op de markt is geweest. Postconsumer papier is wel tot bij de concument thuis (of op kantoor) gekomen en had dus ook in het afval kunnen eindigen. Papier kan niet oneindig gerecycleerd worden, het proces beschadigt de vezel. De kwaliteit van gerecycleerd papier wordt tegenwoordig steeds beter, steeds vaker zien we ook papieren die originele en gerecycleerde vezels combineren. Overigens bestaad er voor dit soort papieren een FSC-certificering die dan wil zeggen dat de originele houtvezels uit gecontroleerde bosbouw afkomstig is.

Alternatieve vezels
Tot zo’n 150 jaar geleden werd papier helemaal niet van hout gemaakt, maar van bijvoorbeeld restanten van katoen en linnen. Het was de stijgende vraag naar papier die de techniek om van hout papier te maken stimuleerde, in een tijd dat er geen enkele reden was om aan te nemen dat al die bossen ooit op konden. Nu we dat wel weten en bovendien weten dat papierproductie erg vervuilend kan zijn groeit de interesse voor houtvrije vezels. Er zijn twee voorname houtvrije bronnen:

  • restanten van agricultuur; het kan hier om de meest uiteenlopende gewassen gaan, van graan en rijst tot katoen en suikerriet. Hoewel bij ons vrij onbekend is in China meer dan 80% van de papiervezels afkomstig uit dit soort bronnen.
  • alternatieve gewassen; gewassen als Kenaf en hennep zijn net als hout zeer geschikt als grondstof voor papier. Het is aannemelijk dat de importantie van deze grondstoffen zullen toenemen, al is het alleen maar omdat deze gewassen veel sneller voor oogst gereed zijn dan hout.