Blog

Eerste bevindingen nulmeting DuurzaamBoek

De nulmeting voor het project DuurzaamBoek is in volle gang en nu al tekenen zich een aantal pregnante feiten af die van grote invloed zijn op de duurzaamheid van het eindproduct. Hieronder vast een paar dingen die we tegenkwamen…

  • Recyclage van boeken is helemaal niet vanzelfsprekend, met name een eventueel laminaat kan dat proces frustreren. Belangrijk punt is dat laminaat nooit en te nimmer meer loskomt van het papier waarop het verlijmd is. Biologisch laminaat biedt ook geen soelaas omdat er tijdens papierrecyclage niet gecomposteerd wordt. Overigens is ook het energieverbruik bij het opbrengen van het laminaat onevenredig hoog, lamineren op zich gebruikt bijna twee keer zoveel stroom als drukken.
  • Kennis over duurzaamheid is op een uitgeverij vaak wel in meer of mindere mate aanwezig, maar meestal niet op de juiste plek.
  • Zoals in zoveel branches overstijgen economische argumenten meestal de ecologische.
  • Bij de materiaalkeuze voor drukwerk spelen vooral praktische, esthetische en prijstechnische factoren een rol, duurzaamheid is (nog) geen “top-of-mind-awareness”.
  • Hoe kwaliteitsbeluster het bedrijf, hoe hoger de duurzaamheid
  • Een opvallend punt in het verslag over distributie is dat internetverkopen onevenredig veel verpakkingsmateriaal vergen in vergelijking met boeken die via boekhandels hun weg vinden, de hoeveelheid verpakkingsmateriaal ligt ruim twee keer hoger. Overigens betekent dit niet dat verkoop via winkels ook werkelijk duurzamer is.

Mogelijke aanbevelingen
Het is in de fase van het onderzoek waar we zitten nog te vroeg om zelfs maar voorlopige aanbevelingen voor het product te doen. Maar vooral met het oog op de processen binnen de uitgeverij (waar de beslissingen over kenmerken van het boek en het productietraject vallen) kunnen we al wel een tipje van de sluier oplichten:

  • De kennis over duurzaamheid binnen uitgeverijen moet geconsolideerd worden.
  • Er moet in het uitgeef- en/of realisatieproces en voor de feitelijke productie plaatsvindt een moment zijn dat de duurzaamheid van een product beoordeeld wordt (in deze beoordeling moeten uitdrukkelijk overwegingen van financiële aard meewegen).
  • De uitgever is verantwoordelijk voor de “routing” van het product en controleert dus het aantal transportmomenten en alle transportkilometers (dat ze “toch op de rekening van de drukker staan” haalt de verantwoording niet bij de uitgever weg)
  • Uitgevers blijken erg vasthoudend aan het bekende, dat kan een belemmering voor verduurzaming zijn.
  • Voor grafische producten worden materialen (= ecologische waarde) definitief aan de natuur onttrokken, daarvoor moeten uitgevers zich verantwoordelijk voelen en er rekenschap over afleggen.

Bovenstaande is slechts een begin, we zijn uiteindelijk pas op de helft van het onderzoek, we gaan nu de fase in waarin we allerlei alternatieven beschouwen. Benieuwd wat dat oplevert? Houd dit blog in de gaten of volg ons op twitter op @drzm_uitgeven.