Blog

Hoe overleeft een uitgever zijn e-book???

Hoe overleeft een uitgever zijn e-book???

Het gaat slecht in uitgeefland en digitaal is het toverwoord! Of het nu gaat over e-books, online of iPad, papier heeft afgedaan en wordt vervangen door “e-“. Maar vernieuwen is lastig zoals te zien is aan het feit dat we digitale leesproducten aanpakken alsof het fysieke boeken zijn. Zo willen we serieus distribueren via (fysieke) tussenhandel en blijft de redactionele aanpak gelijk aan vroeger, heeft een e-book een “cover” (het is mij een raadsel wat er te “coveren” is aan een e-book) en als klap op de vuurpijl geeft het visionaire Apple zijn eigen iBook-app vorm als een Billy van berkenfineer. Dit vertalen van het oude naar het nieuwe is niet de weg, we moeten ons realiseren dat papier en digitaal totaal verschillend zijn en nadenken over hoe de klant informatie wil consumeren.

Ook al wordt het meeste geld nog verdiend met papier, ik geloof heilig in de digitale toekomst van het lezen. Als ontwerper en uitgever (met oog voor innovatie en duurzaamheid) ben ik al jaren met e-reading bezig en ervan overtuigd dat de consumptie van informatie het komend decennium fundamenteel zal veranderen. Papieren producten zullen daaronder lijden. Ik werd mezelf daarvan pas echt bewust toen ik bij een discussiegroep over e-books was aangeschoven en op de vraag waarom ik geloof in e-books spontaan antwoordde: “Ik heb thuis zo’n 30 strekkende meter gevulde boekenplanken (gemiddeld 40 boeken per plank). Hoeveel boeken wil ik daarvan persé fysiek in huis wil hebben? Maximaal een kwart van wat er staat! Het merendeel is namelijk inferieur geproduceerde rommel en had ik net zo lief digitaal gelezen of geraadpleegd.” Hetgeen overigens niet wegneemt dat ik (en velen met mij) nog altijd verliefd wordt op een goed vormgegeven en met zorg geproduceerd boek waarvan de inhoud me aanspreekt. En dat gewaardeerde lezer, is volgens mij cruciaal. Want dat ik bepaalde informatie moet of wil consumeren is niet hetzelfde als dat ik als lezer een fysiek product als container voor de inhoud wil hebben.
Er wordt veel gezegd en geschreven over de prijs van het digitale product in vergelijking met het fysieke. Het uitgangspunt is meestal dat een digitale product (veel) goedkoper moet zijn dan een fysiek. Uitgevers zijn daar niet blij mee, maar moeten zich beseffen dat een e-book voor de prijs van een fysiek boek NIET gaat werken. Lezers zullen voor digitale producten die een exacte copie zijn van een boek minder willen betalen omdat een boek nu eenmaal fysiek is. En terecht, bij zo’n exacte digitale copie krijgen ze namelijk niets extra’s (ja, een digitale cover…).
Wat mij in alle aandacht voor e-books zeer verbaast, is dat de discussie zich beperkt tot een aantal onderwerpen (piraterij, de prijs van het e-book, bedreiging van het boek, verdienmodellen en niet te vergeten apps, apps en nog eens apps) en dat we bovendien e-reading lijken te zien als iets dat alleen bestaat in combinatie met fysieke producten. De vraag of een e-book in sommige gevallen niet gewoon een beter product is dan een boek (of andersom natuurlijk) stellen we niet. En dat is vreemd, de kern van ons werk is namelijk dat we lezers een zodanig product bieden dat ze tevreden zijn en terugkomen als ze weer eens wat informatie willen of moeten consumeren. Daarom moeten we meer naar klant en product te kijken en wat vaker de volgende vragen te stellen:1. “Wanneer is een e-book voor de lezer aantrekkelijker dan een p-boek?” en
2. “Waarom (of wanneer) zou een boek beter zijn dan een e-book?”Waarom zou een klant een e-book kopen?
E-reading biedt mogelijkheden die het papieren boek niet biedt. En dan bedoel ik niet dat de lezer zelf de letters groter kan maken (hoe fijn dat dan ook is) of dat je zo leuk multimedia kunt toe voegen. Nee, de mogelijkheden van e-reading strekken veel verder…, ik geef u een paar voorbeelden:
  • verkochte exemplaren kunnen geactualiseerd worden;
  • een e-book kan een online koppeling bieden, waardoor de lezer contact kan leggen met andere lezers, met de auteur of wat dan ook;
  • koppelingen met Twitter, Facebook of LinkedIn zijn mogelijk, boeken zijn open of kunnen tot leven komen, zelfs in de tekst kan getwitterd worden;
  • een e-book kan de auteur in staat stellen direct contact met zijn lezers te maken;
  • voor educatieve uitgaven: het studeren kan studenten vergemakkelijkt worden door markeringen te automatiseren en doorzoekbaar te maken, zeg maar een digitaal uittreksel;
  • en nog een die het goed zal doen in boeken waarin (reken-) modellen relevant zijn: oefeningen kunnen meegeleverd worden.

Dit zijn een paar voorbeelden van voordelen voor de lezer. Er zijn ook praktische voordelen voor de uitgever. Goed georganiseerde content (die nodig is voor e-reading) kan bijvoorbeeld op allerlei manieren aangeboden worden en het bundelen van informatie in nieuwe producten is kinderspel. En wat te denken van commerciële mogelijkheden zoals het informeren van lezers over optredens of nieuwe uitgaves van hun favoriete auteur omdat e-reading de uitgever de mogelijkheid biedt een open verbinding met lezers te onderhouden?

… en waarom zou een boek de voorkeur van de klant verdienen?

De mogelijkheden van e-books zijn prachtig en onbegrensd, lijkt het. Maar het fysieke van een boek heeft eigenschappen waarbij een digitale uitgave niet in de buurt komt. Een boek is een uniek object dat je kunt bewaren, koesteren en beschermen. Mensen identificeren zich met boeken, je kunt aan de boekenkast aflezen wie de eigenaar nu écht is (probeer dat eens met een iPad, ik persoonlijk ga wel voor een boekenkast staan maar zie ik mezelf niet door de iPad van een ander scrollen). En een boek heeft tactiele waarde, het gevoel en zelfs de geur van het product draagt bij aan de band die een lezer ermee heeft. Een boek is bovendien houdbaar en kan van tijdloze waarde worden en uitgroeien tot cultureel of historisch erfgoed. Dat zie ik bij een e-book niet gebeuren, of kunt u zich voorstellen dat er over 150 jaar verwoede verzamelaars van eerste releases van apps zijn? Een boek ontleent waarde aan het simpele gegeven tastbaar te zijn, hoe beter uitgevoerd hoe hoger de waarde.

Uiteindelijk gaat het om de consumptie van informatie. Veel informatie ontleent geen waarde aan de verpakking en is digitaal veel “rijker” dan op papier mogelijk is. Evenzogoed zijn er boeken denkbaar waarbij de tactiliteit zozeer bijdraagt aan het leesgenot of de presentatie van de informatie dat een digitale uitgave er eenvoudig niet tegenop kan. In het algemeen kun je stellen dat om een gezonde marge te maken producten optimaal gebruik dienen te maken van de mogelijkheden die de drager biedt. De enige manier om een papieren uitgave te behoeden voor de dreiging van een electronische uitgave is een boek te maken waarvoor gewoon geen digitaal equivalent is. Een boek dat de lezer in de kast wil hebben omdat het goed vormgegeven en met zorg geproduceerd is en daardoor meer is dan de content alleen, een waardevol object kortom. En de enige manier om een gezonde marge op digitale producten te maken, is ervoor te zorgen dat het digitale product meer is dan een exacte copie van iets dat eerder op papier verscheen.Aanbeveling:
Zoals gezegd kennen digitale en fysieke uitgaven hun eigen merites. Laten we die optimaal gebruiken, de lezer verwennen en geld verdienen met digitaal rijke content die niet in een boek kan én met prachtig ontworpen en geproduceerde boeken die hun digitale weerga niet kennen. En laten we uit ons hoofd zetten dat een boek en een inhoudelijk identiek e-book tegelijk leverbaar moeten zijn, zo’n e-book is volgens mij in financiële zin pas zinnig als het gewone boek zich bewezen heeft, e-books in plaats van pockets voor de long-tail dus.